Grondbeleid algemeen

In deze paragraaf gaan wij achtereenvolgens in op:
- 7.1.1. Beleidsuitgangspunten
- 7.1.2. Uitvoering grondbeleid in Kampen
- 7.1.3. Financieel beheer
- 7.1.4. Gronduitgifte conform de nota grondprijzen
- 7.1.5. Stand van zaken gronduitgifte op huidige ontwikkellocaties (stand medio 2026)

7.1.1. Beleidsuitgangspunten

Het ruimtelijk beleid draagt bij aan de realisatie van maatschappelijke doelen, voor bijvoorbeeld ruimtelijke ordening, wonen, natuur en milieu. Het gemeentelijk grondbeleid is hiervoor een instrument.

Kort samengevat komt het grondbeleid op het volgende neer:

• Het grondbeleid van de gemeente Kampen is maatwerk. Dit wordt ook wel situationeel grondbeleid genoemd. Per project maken we een expliciete keuze voor de rol en het grondbeleidsinstrumentarium dat we willen hanteren, voor de wijze waarop we de grondexploitatie willen (laten) voeren en voor de samenwerkingsvorm die daarbij het meest geschikt is. We kiezen, binnen de mogelijkheden die er in Kampen zijn, waar noodzakelijk en verantwoord voor een regisserende of actieve rol. In andere gevallen kunnen we ook kiezen voor een faciliterende en uitnodigende rol.
• Risico’s worden beperkt en beheerst. Ongeacht welke samenwerkingsvorm wordt gekozen, willen we de risico’s die uit onze keuze naar voren komen zoveel mogelijk beperken en beheersen via risicomanagement, zodat op tijd passende maatregelen getroffen kunnen worden.

7.1.2. Uitvoering grondbeleid in Kampen

De gemeente is grondeigenaar.
Als grondeigenaar willen we - binnen de mogelijkheden die er in Kampen zijn - partijen uitnodigen om met goede initiatieven te komen die bijdragen aan het realiseren van de gestelde ruimtelijke doelen. Al naar gelang een locatie of ontwikkeling een hogere prioriteit heeft, wordt er meer ambtelijke energie ingezet (geld, tijd en capaciteit) in het actief uitnodigen en stimuleren.
De rol van de gemeente kan hierbij meer regisserend of actief zijn. De keuze voor de in te nemen rol wordt mede bepaald door:

• Interesse van de markt om een gewenste ontwikkeling op te pakken;
• De prioriteit van de gewenste ontwikkeling vanwege maatschappelijke belangen van de opgave of de strategische ligging van de locatie;

Een keuze voor een actieve rol wordt uiteraard afgezet tegenover de benodigde financiële ruimte, de verdienmogelijkheden en de risico’s die de gemeente Kampen wil en kan nemen. Voor complexe en/of omvangrijke projecten met een hoog risicoprofiel is een partnerschap met marktpartijen denkbaar. De raad beslist over de rol en het deelnemen in een eventueel samenwerkingsverband.

De gemeente is geen grondeigenaar.
Als we geen grondeigenaar zijn, faciliteren we alleen die initiatieven van derden die passen binnen de gemeentelijke beleidskaders. Verschillende woningbouwprojecten binnen de gemeente Kampen, zijn voorbeelden van initiatieven van derden. Gemeente is dan facilitator en voert dan door middel van anterieure overeenkomsten actief kostenverhaal, uit. Voor het wettelijk kostenverhaal wordt op dit moment gewerkt aan de nota kostenverhaal. Het bestuurlijke proces start dit najaar en naar verwachting wordt in de eerste helft van 2027 dit kostenverhaal ter besluitvorming voorgelegd.

7.1.3. Financieel beheer

Op dit moment hebben we verschillende ontwikkeling- of herontwikkelingslocaties onderhanden of in voorraad. Actieve gebiedsontwikkeling kent risico’s en onzekerheden. Daarom worden de grondexploitaties minimaal eenmaal per jaar herzien (en indien nodig vaker). Op basis van de gekwantificeerde risico’s wordt het benodigde weerstandsvermogen van het grondbedrijf bepaald. Het managen van de risico’s vormt gedurende de hele planperiode een vast onderdeel in de realisatie en beheersing van de gebiedsontwikkelingen.

7.1.4. Gronduitgifte conform nota grondprijzen

Het hanteren van marktconforme grondprijzen bij gronduitgifte is een belangrijk onderdeel voor de grondexploitaties. Deze grondprijzen worden door een externe adviseur getoetst op marktconformiteit. De minimale grondopbrengsten worden jaarlijks door het college vastgesteld in de nota grondprijzen. Deze beleidsnota is gebaseerd op de door de raad vastgestelde kaders uit de Nota Grondbeleid 2024. Het gronduitgiftebeleid en de bijbehorende marktconforme verkoopvoorwaarden vormen een belangrijk uitgangspunt voor het gemeentelijke beleid en de actualisatie van de grondexploitaties. Potentiële kopers van de gemeentelijke uitgeefbare bouwgrond weten dan vooraf waar zij aan toe zijn bij (de voorbereiding van) hun planontwikkeling.

7.1.5. Stand van zaken gronduitgifte op huidige ontwikkellocaties (stand medio 2026)

In de komende jaren zijn de volgende locaties in ontwikkeling:
Bedrijfsterreinen

• De uitgifte voor wat betreft bedrijfsterreinen concentreert zich op de Zuiderzeehaven. Er is nog 1,9 hectare te koop.
• Op het agro-gerelateerde bedrijventerrein in de Koekoek is nog 4,3 hectare te koop.

Bijzondere doeleinden

• In het Stationskwartier is nog circa 0,23 hectare grond voor bijzondere doeleinden te koop c.q. uit te geven.

Glastuinbouw

• In de Koekoek is circa 15 hectare glastuinbouw in de grondexploitatie opgenomen. Voor 5,4 ha is op dit moment een koopovereenkomst gesloten, de overdracht van de gronden zal op termijn plaats vinden. De overige 9,6 ha is vrij uitgeefbaar.

Woningbouw

• In 2026 is circa 13 hectare ingebracht in de exploitatie van Hart van Venekwartier en is circa 2 hectare strategische grond aangekocht in Reeve Noord. De uitgifte voor bouwterreinen voor woningbouw wordt de komende jaren voorzien in de volgende gebieden: Reevedelta (Reeve 1 en 2 en  Venekwartier), Zalk, Stationskwartier, Broekswetering, diverse inbreidingslocaties in IJsselmuiden en de Bakkerij.
• Voor Reeve 1 is met de VOF overeenstemming bereikt over herverkaveling en herprogrammering. Het toevoegen van circa 300 woningen op de huidige programmering van 600 woningen, met een zwaartepunt op betaalbare woningen. Inzet daarbij is dat de verdichting een positief dan wel neutrale impact heeft op de resultaten van de VOF. Totaal aantal woningen wordt 922, dit is inclusief de verdichting en het toevoegen van veld 4B.

Groen en nutsbedrijven   

• Binnen de diverse plannen vindt gronduitgifte plaats voor nutsvoorzieningen en openbaar groen.

Overige

• In de Koekoek is nog circa 1,3 hectare weidegrond uit te geven.